پژوهش جدید درباره سن ورود به شبکههای اجتماعی
پژوهشی تازه در منطقه لومباردی واقع در شمال ایتالیا نشان میدهد دانشآموزانی که در پایههای ششم، هفتم یا هشتم حساب کاربری شخصی در شبکههای اجتماعی ایجاد کردهاند، در مقایسه با همسالانی که تا پایه نهم یا پس از آن صبر کردهاند، نمرات پایینتری در آزمونهای استاندارد زبان ایتالیایی و ریاضی کسب کردهاند. هرچه سن ساخت حساب کاربری پایینتر بوده، شکاف نمرات بزرگتر شده است. این مقاله در نشریه رفتار انسانی نیچر منتشر شده است.
سن مجاز برای شروع استفاده کودکان از گوشیهای هوشمند و شبکههای اجتماعی به موضوعی برای بحث میان دانشمندان، مربیان و والدین تبدیل شده است. امروزه کودکان در سنین ۱۰ یا ۱۱ سالگی صاحب اولین گوشی هوشمند خود میشوند و اغلب پیش از رسیدن به حداقل سن قانونی، حساب کاربری میسازند. این روند نگرانکننده بوده است، زیرا افزایش استفاده از رسانههای دیجیتال با افت شاخصهای سلامت روان و عملکرد تحصیلی در بسیاری از کشورها همزمان شده است.
روششناسی و آمارهای کلیدی پژوهش
مارکو گویی از دانشگاه میلانو-بیکوکا و همکارانش برای بررسی تأثیر استفاده زودهنگام از شبکههای اجتماعی، دادههای دو منبع را ترکیب کردند: نظرخواهی از ۶۶۰۹ دانشآموز پایههای دهم و یازدهم در سال تحصیلی ۲۰۲۳-۲۰۲۴ و دادههای موسسه ملی ارزیابی نظام آموزش و پرورش ایتالیا. نمونه تحلیلی نهایی شامل ۵۲۲۷ دانشآموز متولد سالهای ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ بود.
یافتهها الگوی ورود کودکان به فضای دیجیتال را نشان میدهد:
- میانه دانشآموزان در پایه چهارم استفاده از کنسول بازی و در پایه پنجم استفاده از تبلت را آغاز کردهاند.
- تا پایان پایه ششم، میانه دانشآموزان دسترسی مستقل به رایانه و گوشی هوشمند متصل به اینترنت داشتند و ۴۷ درصد در این پایه اولین گوشی خود را دریافت کردند.
- تا پایان پایه هشتم، ۹۸ درصد دانشآموزان دارای گوشی هوشمند بودند.
- ۱۱ درصد دانشآموزان در دوره ابتدایی، ۳۰ درصد در پایه ششم، ۲۵ درصد در پایه هفتم و ۱۸ درصد در پایه هشتم اولین حساب شبکه اجتماعی خود را ساختند. تنها ۱۶ درصد تا پایه نهم (سن ۱۴ سالگی) صبر کردند.
تأثیر بر نمرات درسی و افت تحصیلی
دانشآموزانی که در پایه ششم حساب کاربری ساختند، تا پایه هشتم حدود ۰٫۲۲ انحراف معیار در زبان ایتالیایی و ۰٫۱۸ انحراف معیار در ریاضی نمرات پایینتری نسبت به همسالان مشابه خود کسب کردند. تا پایه دهم، شکاف نمره در ریاضی به ۰٫۲۷ انحراف معیار افزایش یافت. تغییرات برای افرادی که از پایه هفتم یا هشتم شروع کرده بودند، کوچکتر بود.
همچنین استفاده زودهنگام ارتباطی با نمرات زبان انگلیسی نداشت، که پژوهشگران علت آن را حجم بالای محتوای انگلیسی در فضای آنلاین میدانند. دانشآموزانی که در پایه ششم یا هفتم شروع کرده بودند، احتمال تجدیدی و تکرار پایه بالاتری داشتند. بررسیهای اکتشافی نشان داد که نفوذ گوشی هوشمند در زندگی روزمره (مانند بررسی گوشی قبل از خواب یا هنگام انجام تکالیف) حدود ۱۵ تا ۴۷ درصد از پیوند میان استفاده زودهنگام و نمرات پایینتر را توضیح میدهد.
محدودیتهای پژوهش
نویسندگان مقاله، مارکو گویی، چیارا رسپی، جووانی ابیاتی، کریستیانا پالادینی و سوفیا ارکولانون خاطرنشان میکنند که این مطالعه تجربی نبوده و متکی بر یادآوری دانشآموزان است. همچنین مارکو گویی و چیارا رسپی در شورای مدیریت بنیاد پاتی دیجیتالی عضویت دارند که از دسترسی تدریجی کودکان به محیطهای دیجیتال حمایت میکند.
