آزمایشی دربارهٔ حافظهٔ چهره
پژوهشی به سرپرستی دانشگاه پورتسموث نشان میدهد الکل توان شاهدان عینی را در بهیادآوردن دقیق اجزای چهرهٔ مظنون کاهش میدهد؛ بهویژه جزئیات کلیدی مانند چشم، بینی و دهان. در این آزمایش، شرکتکنندگان که همگی بینایی طبیعی یا اصلاحشده داشتند، پیش از تماشای ویدیوهایی از چهرههای ناآشنا نوشیدنی الکلی یا بدون الکل نوشیدند. روز بعد از آنان خواسته شد همان چهرهها را توصیف کنند.
آنچه فراموش میشود و آنچه میماند
کسانی که الکل نوشیده بودند، در یادآوری درستِ اجزای درونی چهره دشواری بیشتری از گروه هوشیار داشتند، اما همچنان ویژگیهای بیرونی مانند مدل مو را به یاد میآوردند. نکتهٔ درخور توجه آنکه بسته یا رها بودن موی افراد در ویدیو، تفاوتی در دقت یادآوری ایجاد نکرد. مقاله که در نشریهٔ Memory منتشر شده است، این الگو را چنین تفسیر میکند که الکل توجه را به ویژگیهای بیرونیِ آشکارتر محدود میکند و در همان حال حافظه را برای اجزای درونی چهره — همانها که در شناسایی مظنون تعیینکنندهاند — تضعیف میسازد.
نزدیکبینی الکلی
سرپرست پژوهش، آلیستر هاروی از گروه روانشناسی دانشگاه پورتسموث، توضیح میدهد که پدیدهای شناختهشده به نام «نزدیکبینی الکلی» وجود دارد: نوعی کوتهبینیِ توجه که با مصرف الکل پدید میآید. فرضیهٔ پژوهشگران این بود که همین سازوکار میتواند بر توان افراد در شناسایی عاملان جرمی که در حال مستی شاهدش بودهاند اثر بگذارد، و تصمیم گرفتند آن را بیازمایند. این مطالعه بر پژوهش پیشین هاروی و همکارش دنی تاملینسون استوار است که نشان داده بود افراد مست تنها میتوانند بر ویژگیهای بیرونی چهره — مانند مو و فرم صورت — تمرکز کنند و نه بر اجزای درونی مانند چشم و دهان.
چرا برای دادرسی اهمیت دارد
به گفتهٔ هاروی، از آنجا که بسیاری از جرائم در بارها و کلوبهای شبانه رخ میدهد — جایی که شاهدان ممکن است نوشیده باشند — این یافتهها برای نهادهای مجری قانون اهمیت دارد؛ گرفتن توصیف دقیق از شاهدان برای یافتن و شناسایی مظنون، بهویژه در صف شناسایی، تعیینکننده است. زمینهٔ آماری هم کوچک نیست: مرتکبان مست حدود نیمی از ۱٫۴ میلیون واقعهٔ خشونتآمیزی را که سالانه در انگلستان و ولز گزارش میشود انجام میدهند، و الکل محتملترین مادهٔ مخدری است که در عاملان و قربانیان جرائم خشونتآمیز یافت میشود.
توصیهٔ پژوهشگران
نویسندگان پیشنهاد میکنند پلیس و مصاحبهگران قانونی این یافتهها را هنگام بازجویی از شاهدان و تنظیم توصیف مظنون در نظر بگیرند، و پژوهشی گستردهتر با شرکتکنندگان بیشتر انجام شود تا روشن گردد کدام شیوهٔ مصاحبه میتواند اثر الکل بر یادآوری را کم کند. سارا بیلس از گروه روانشناسی دانشگاه وینچستر نیز میافزاید که این مطالعه بر اهمیت گردآوری چند روایت از شاهدان و استفاده از شواهد دیگر، مانند تصاویر دوربین مداربسته، در بررسی جرائم تأکید میکند؛ چرا که افراد مست بارها در صحنهٔ جرم حاضرند، خواه در مقام قربانی، شاهد یا عامل.