تکرار تصمیمهای گذشته؛ چرا گزینههای آشنا همواره برنده میشوند؟
پژوهش جدیدی از دانشگاه فناوری درسدن نشان میدهد که اقدامات گذشته انسانها بیش از آنچه پیشتر تصور میشد، تصمیمهای فعلی آنها را شکل میدهد. این یافتهها بینشهای جدیدی درباره نحوه انتخابهای روزمره و شکلگیری عادتها ارائه میدهند. نتایج این مطالعه در نشریه علمی کامیونیکیشنز سایکولوژی منتشر شده است.
چرا گزینههای آشنا همچنان محبوب میمانند؟
چرا مردم اغلب به انتخابهای آشنای خود بازمیگردند، حتی زمانی که گزینههای به ظاهر بهتری در دسترس است؟ یک تیم پژوهشی به سرپرستی اشتفان کیبل، استاد علوم اعصاب محاسباتی شناختی در دانشگاه فناوری درسدن، برای بررسی این پرسش یک مطالعه در مقیاس بزرگ انجام دادند. پژوهشگران ۹ تکلیف تصمیمگیری جدید را به همراه ۶ مجموعه داده منتشرشده قبلی که شامل بیش از ۷۰۰ شرکتکننده بود، تحلیل کردند. هدف آنها درک این موضوع بود که افراد چگونه ابتدا ارزش گزینههای مختلف را در موقعیتهای کاملاً تعریفشده یاد میگیرند و بعداً وقتی این گزینهها در ترکیبهای جدید ارائه میشوند، کدامیک را ترجیح میدهند.
دکتر بن واگنر، نویسنده اصلی این پژوهش، توضیح میدهد که مطالعه آنها نشان میدهد بسیاری از ترجیحات غیرمنطقی لزوماً از ذخیرهسازی ارزش یک گزینه نسبت به ارزشهای دیگر ناشی نمیشوند. بلکه این امر به این دلیل است که افراد تمایل دارند اقداماتی را که زمانی در یک زمینه خاص ترجیح میدادند، تکرار کنند. این تکرار محض میتواند بعداً منجر به این شود که یک گزینه خاص همچنان در زمینهها یا محیطهای جدید ترجیح داده شود، حتی اگر گزینههای مشابه یا حتی بهتری وجود داشته باشد.
تصمیمهای گذشته به عنوان راهنمای انتخابهای جدید
یافتههای این پژوهش نشان داد که افراد تمایل شدیدی به تکرار تصمیمهای قبلی خود دارند، حتی زمانی که آن انتخابهای اولیه دیگر بهترین گزینه برای موقعیت فعلی نباشند. افراد به جای مقایسه دقیق مزایا و معایب هر گزینه موجود، ممکن است به حافظه خود از آنچه قبلاً انتخاب کردهاند تکیه کنند. آن اقدام به یاد سپرده شده میتواند به عنوان یک میانبر ذهنی عمل کند و احتمال تکرار همان انتخاب را افزایش دهد.
به گفته واگنر، نکته شگفتانگیز این بود که تکرار به تنهایی تا چه حد میتواند ترجیحات را تغییر دهد. گزینههایی که بیشتر انتخاب میشدند، نه تنها ترجیح داده میشدند، بلکه امتیاز بهتری نیز دریافت میکردند.
تغییر شکل ترجیحات از طریق تکرار
این نتایج میتواند به توضیح رفتارهایی کمک کند که در زندگی روزمره غیرمنطقی به نظر میرسند. این الگو میتواند بر تصمیمهای خرید، عادتها و روالهای تکراری تأثیر بگذارد؛ بهویژه زمانی که افراد با وجود در دسترس بودن گزینههای برابر یا بهتر، همچنان به انتخاب گزینههای آشنا ادامه میدهند. این مطالعه همچنین راههای جدیدی را برای توصیف واقعبینانهتر تصمیمگیریهای انسانی به پژوهشگران ارائه میدهد. یافتههای این پژوهش میتواند در روانشناسی، تحقیقات رفتاری و طراحی محیطهایی که افراد به طور منظم در آنها تصمیمگیری میکنند، مفید باشد.
